ÖN TÜRKLER

  Prof. Dr. Emine GÜRSOY-NASKALİ Kırgızistan bayrağının ortasında güneşe benzeyen bir daire bulunuyor. Güneşin alevden kolları dışarıya doğru açılıyor. Güneş dairesinin ortasındaki figürün sembolizmi bence çok anlamlı. Sağdan sola ve yine aşağıdan yukarıya uzanan üç sarı çizgi Kırgız keçe çadırının tavanını temsil ediyor. Keçe çadırın ağaç sırıklardan oluşan tavanının merkezinde Kırgızcada “tündük” , Dede Kortut’ta “tüynük” adı verilen bir delik bulunur; bu delik çadırın hem göğe açılan penceresi olur, hem de aynı zamanda çadırın bacası. Çadırda hayat sürdükçe, dirlik oldukça, ocak yanar ve ocaktan tüten duman tündük’ten yükselip çıkar. Bir pencerenin perdesi gibi, çadır halkı geceleyin uykuya çekildiğinde, bu delik bir kece ile örtülür, aile kendi içinde kapanır. Kırgız bağımsızlığının bir başka sembolü olan Manas destanında dirliğin bozulması, yenilgi, yıkım, saldırılar, felâket ve halkın yok olması hep tündük’ün yere çalınması, yerle bir edilmesi şeklinde ifade edilir. Tündük ...