ANKÂ/SÎ-MURG/ZÜMRÜDÜANKA/SİRENG/ANKA-YI MUĞRİP KUŞU (PHOENİX)
Kübra Eskigün Klasik Türk Şiirinde Efsanevi Kuşlar Konulu Yüksek Lisans Tezi Anka/Simurg, İslam tasavvuf ve sanatında Anka veya Simurg, halk arasında ise Zümrüdüanka adıyla anılan ismi var cismi yok efsanevi bir kuştur. Anka, Semender, Devlet kuşu, Phoenix, Tuğrul, Hüma, Simurg, Sirenk, Zümrüt ve Zümrüdüanka, Anka-yı Muğrib , şâh-ı murgân, Simurg-i Kaf ve Ruh gibi farklı adlarla anılır. Türkçe’deki Zümrüdüanka veya Zümrüd-i Anka ise Simurg-ı Anka veya Simurg u Anka sözünden bozmadır. Şöyle ki, bir rivayete göre Anka, cennet kuşuna benzer yeşil bir kuşmuş. Bu yüzden ona ‘Zümrüdüanka’ denilirmiş. İranlıların Anka’ya üzerinde otuz kuştan birer renk ve alamet bulundurdugu için ‘Simurg’ veya ‘Sîreng’ dedikleri ve Anka kelimesinin de eski Oğuz dilinde anmak, tahayyül etmek anlamına gelen ‘ankağu’ kelimesinden türetildiği bilinmektedir. ‘Ankağu’ kelimesinin de ‘birşey hatırlatan resim’ ve heykel anlamında olduğu düşünülürse, Zümrüdüanka’nın ‘Simurg’a benzeyen, Simurg’u andıran’ anlam...