TÜRK KÜLTÜRÜNDE PARS

 


Osman YILDIZ

1. Bars, kedigiller familyasına mensup yırtıcı bir hayvandır (Felis pardus). Bu hayvan, Ortaasya, Kore ve Mançurya'da yaşar ve buralarda çok meşhurdur. Bunların, Felix irbis denen cinsine de Türkler, yolbars derler.

2. Kelime. Türk Dilinin bütün safhalarında ve hemen hemen bütün lehçe ve şivelerinde bars, harsı, barış, bas, bar, barış, böres, bâs, pars, pans. nar, mars formlarıyla kullanılmaktadır.

3. Kelime, Türk Dili'nde, hayvan (bars, yolbars). kişi (Barsgan "Barshan", Boris, bars heg, Kutadmış bars, Barsbay. Baybars), yıl (On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nde 3. yılın adı : bars yılı), şehir (Barsgan 'Barshan~')ve meslek adı (barsçı) olarak çok yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca, bars, deslanlarınuzda, Türk yiğitlerine akıl veren kutlu bir hayvan olarak geçmektedir.

4. Kelime, Türk Dili'ndc b ile başlamaktadır. p*\i şekiller, fonetikle ilgili bir değişmedir [Ötümsüzleşme (loss of voicedncss, devoicing), yer değiştirme (subtitation)]. Bu fonetik hadiselerin Türk dili'nden Farsça'ya geçen kelimelerde görülebildiğine dair örnekler de vardır. Meselâ, Çince piet "fırça'' kökünden gelen yazıcı, kâtip anlamlarındaki bitikçi kelimesi, Farsça'da aynı anlamda, ancak petîkçî şeklinde kullanılmaktadır.

5. Kelime, en az 2.700 yaşındadır ve büyük bir ihtimâlle Türk dili kökenlidir.

6. Ayın. koca > hâce, çatır > çâder vb. kelimelerde olduğu gibi bars da Türk Dilinden Farsça'ya geçmiş bir Ödünç kelime (loan word) olmalıdır.

7. Kelime, Türk Dili'nden Balkan dillerine ve Rusça'ya' hayvan adı olarak bars, kişi adı olarak da Grekçe'ye bars » bogoris ve Slav DiIIeri'ne bars » boris etimolojisiyle geçmiştir.

Hepsi (indir)

Pars (Leopar) Postunun Mitolojik Olarak İncelenmesi ve Anadolu Dokumalarında
Kullanımı (indir) 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

DOĞU ANADOLU’DA İLK TÜRK İZLERİ

Resim
Prof. Dr. Alpaslan Ceylan 26 Ağustos 1071 tarihinde gerçekleşen Malazgirt savaşı ile Anadolu Türk’lerin yeni yurdu olmuştur. Ancak bu tarih Türk’lerin Anadolu’ya ilk değil son gelişleridir. M.Ö. 2350-2150 yılları arasında Mezopotamya’da büyük bir devlet kurmuş olan Akad devleti krallarından Naram-Sin’e ait bir belgede ; Anadolu’da var olan 17 krallığa karşı elde ettiği zaferden söz edilmektedir. Bu krallıklardan biri de Türk Krallığı’dır. Değerli bilim insanı Prof.Dr. M.Taner Tarhan , makalelerinde, Ön Asya’daki (Anadolu) ilk Türk’lerin Kimmer ve İskitler olduğunu belirtmiştir. Batı Hun Türklerinin Doğu bölümü, Kursik ve Barsık isimli başbuğların yönetiminde, 395 yılında Anadolu’nun önemli bir bölümünü egemenlikleri altına almışlardır. Makalenin Tamamı
Read more »

TÜRK KÜLTÜRÜNDE KAPLUMBAĞA

Resim
  Kaplumbağa Kaide Üzerinde Terhin (Taryat) Yazıtı Prof.Dr. Esma Şimşek Evrendeki en eski canlılardan biri olan kaplumbağa, özellikle evini sırtında taşıması ve çok uzun ömürlü bir hayvan olması sebebiyle Türk inancında uğurlu ve kutsal sayılmış, devletin gücünü,koruyuculuğu, ölümsüzlüğü, bilgeliği, mutluluğu, sabrı, azmi, istikrarı, sonsuzluğu vs. gibi birçok konuyu simgelemiştir. Kaplumbağalar, Türk halk kültüründe de çeşitli özellikleriyle yer almaktadır. Bunlar arasında; yağmur yağdırma, nazardan korunma, çeşitli hastalıkların tedavisi, halı ve kilim motifleri, takılar vs. sayılabilir.  Ayrıca halk edebiyatı türleri içerisinde de kaplumbağalara geniş yer verilmiştir. Bu çalışmada; Türk dünyasında anlatılan efsaneler içerisinde; “insanın kaplumbağaya dönüşmesi” motifinin yer aldığı metinler değerlendirilmiştir. Tespit edilen efsanelerin büyük bir kısmında, kaplumbağanın önceleri insan olduğu, ama daha sonra ya Tanrının bir cezas...
Read more »

TÜRKLERİN ANAVATANI ANADOLU MU ?

Resim
  Kaynak Prof.Dr. Bahtiyar Tuncay Yard.Doç.Dr. Osman Çataloluk Azerbaycan ve Türkiye Türkleri aynı genetik bağa sahip olmalarının yanında Azerbaycan, Türkiye ve Urmiye Gölü üçgeni içinde yer alan Türk Kurganlarının tarihlerinin M. Ö. 5-6 binlere giderken Orta Asya Kurganlarının tarihleri M. Ö. 2000’lerden öteye gitmemesi yerleşim eskiliği bakımından Anadolu’yu Orta Asya’nın önüne koymaktadır.  Ayrıca Anadolu’nun tam ortasında yer alan Çatalhöyük genetik sonuçlarıyla içerik bakımından % 40’ının proto Türk olduğunu haykırmaktadır. Bu Proto Türklerin kesin bir biçimde Orta Asya’da değil önce Anadolu’da yerleştiklerini ispatlar. Son olarak Türk mitolojisi ve destanları Mitanni, Asur, Rus, Lulu, ve Maday ülke komşuluklarından bahsetmektedir, eğer Türkler denildiği gibi Orta Asya’dan çıkmadılarsa nasıl oluyor da bu milletlerin komşuluğu bu destanlara yerleşiyor? Bunun da araştırılması gerekir. Sn.Cengiz Öz...
Read more »