İLK TÜRKLER

  Karya'lıların Yazısı  Antik Türk Yazısı Adalar denizi medeniyetinin ilk sahipleri, İçeri Asya'dan gelmiş   Türk 'lerdir. Güney Rusya ve Tuna havzalarında çok eski devirlerde yerleşmiş Türkler'in medeniyeti de, milattan 3500 sene evvel Makedonya, Tesalya'ya ve Korent mıntıkasına kadar nüfuz etmişti. Greklerden evvele ait yazı bulundu, Yunanistan içinde,    Torikos ( Thoricos)   Orhomen ( Orchomené) isimli şehir harabeleri meydana çıktı. Akdeniz, insanlığın ilerlemesinde çok etkili olmuştur. Adalar denizi medeniyeti, Ön Asya'nın yerli halkının mesela Sümerlilerin ve bilhassa Etilerin (Hititler) nüfuz ve tesiri altında kalmıştır.  Bütün adalar havzasında en eski medeniyet Girit'te idi. ( Türk Tarihinin Ana Hatları ) *** Antik yazarların eserlerinde Karlar ve Karyalılar adlı bir halktan sık sık bahsedilir. Homeros ve ondan bir kaç asır sonra yaşayan diğer yazarlar, Karlar'ı tanırlar. Herodot ve Strabon'un anlattıkları hikayelerde de...

  Yard. Doç. Dr. Cengiz Alyılmaz Moğolistan Halk Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan eski Türk bengü taşlarından biri de Bugut yazıtıdır. Adını Arhangay Aymag'ın Bayn Tsagaan Gol (Kutsal Beyaz Göl) bölgesindeki Bugut dağından alan yazıt, bu dağın yaklaşık 10 km doğusundaki geniş ovaya inşa edilmiş I. Köktürk Kağanlığı dönemine ait anıt mezar külliyesindeki Türk kültür ve medeniyet eserlerinden biridir. Tarihî olayların anlatıldığı biyografik ve didaktik bir eser olma özelliğini taşıyan Bugut yazıtı, hem içerik hem de şekil açısından sonraki yıllarda vücuda getirilen Türk bengü taşlarına (bengü taş: ölümsüz taş, anıt abide) da örnek teşkil etmiştir. Bugut yazıtı ve bu yazıta ait kaplumbağa kaide, bugün Çeçerleg Müzesi’nin bahçesindeki açık alanda sergilenmektedir. Bugut kelimesi, " buku / bugu (geyik)" kavram işareti ile /+t/ çokluk ekinin kaynaşmasından oluşmakta ve "geyikler" anlamına gelmektedir. Bugut anıt mezar külliyesinin yaklaşık 10 km batısınd...

  I ssık (Esik, Eşik) Kurganı, Altın Giysili Adam Altay Amanjolov (Çev. Mehmet Ölmez) Eski Kazakistan arazisinde yerleşmiş olan Saka kavimlerinin dilinin Eski Türk dilli olduğunu somut olarak kanıtlamaktadır. Dahası Kazakistan topraklarındaki ilk göçebelerin hiçbir yazı türüne sahip olmadıkları şeklindeki geleneksel görüşün temelsiz olduğunu da kanıtlar ; aynca 2500 yıl önce Türkçe konuşan kavimlerin alfabetik yazıyı bildiği ve yaygın şekilde kullandığı gerçeğini ortaya koyar. Makalenin Tamamı Issık Kurganı ve Gizemli Yazı Altın Elbiseli Adam

  Selâhi Diker'in "Türk Dilinin Beş Bin Yılı" Kitabından Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu Tarih kaynaklarına göre Hemşenlilerin ataları, iri gövdeli dev yapıları ve güçleri ile ün salan, Horasan’dan Ansaklılarla birlikte 2200 yıl önce, Amadan (Hemedan) bölgesine gelip yüzlerce yıl bu başkent bölgesinde kalan, sonra da Doğu-Anadolu’ya geçen ulu-ilbeğleri soyundan «Amad-Uni» (Amad/Hemedan – Hanedanı) uruğundandır. Amaduni uruğunun, Kara doğusunda Arpaçay’ı ile Gökçe göl arasında Arakaz (Elegez) dağı çevresindeki yaylalarda, şimdiki Revan/Erivan kuzeyindeki Abaran kesiminde yaşayan kolu 604 te başlayan son Sasanlı-İran işgali üzerine, Bizanslılar elindeki Çoruk boyuna ve oradan da 620 yallarına doğru şimdiki Karadeniz bakarındaki Hemşenlik bölgesine gelmişlerdir. Amad – Unili İlbeği Hamam Beğ, Çoruk bölgesinden kuzey batıya geçip, yakılıp yıkılarak bozulan Dampur/Tambur kasabasını yeniden şenlendirdiğinden burası, «Hamam-a-Şen/ Hamam-Şen» ( = Hamam-âbâd/Hamam’ın şenlend...

  Türk Çadırı Yurt Doç.Dr. Abdullah KÖSE Türk kültüründe ev kurmak, evreni (makrokozmos) yeniden kurma (mikrokozmos) anlamındadır. “Konut, insanın tanrıların model yaratısı olan Evren’in Yaradılışını taklit ederek kendine kurduğu evrendir” ve “yeni bir başlangıca, yeni bir hayata eşdeğerdir. Öyle ki göçebeler çadırlarını algıladıkları gök kubbeye benzetmişler, otağın içini dünyanın yönlerine göre düzenlemişlerdir. Çadır kubbesindeki deliği (tünlük/tüynük/çevlik/tepelik) göğün kapısı olarak kutsallaştırmışlar, yerleşik evde ise bunu baca deliği ile devam ettirmişler, hatta bazen göçebe çadırında olduğu gibi tepe penceresi kullanılmıştır. Türklerde dünya dört ana yöne göre düzenlenmiş olup, doğu “’ileri’, yani yüzümüzü döndüğümüz yön idi”. Genelde çadırın kapısı güneye bakmakla birlikte, özellikle törenlerde çadırın kapısı kutsal sayılan doğuya açılırdı. “Doğunun unsuru ağaç idi”. Kara çadırda odalık bölümü sağ (batı), ev bölümü ise sol (doğu) taraftadır. Günümüzde bu kültürün izl...

  Saymalıtaş Kam'ı (Şaman'ı) Yrd. Doç. Dr. Serdar UĞURLU Diğer topluluklarda olduğu gibi Türkler de zaman içerisinde, kendi dini mûsikîlerini, şiirlerini ve âyinlerini oluşturmuş bir millettir. Türklerin en eski dönemlerden itibaren şiirin, musikinin ve dansın birlikteliği ile icra ettikleri âyinleri, İslam ile birlikte şekil ve muhteva değiştirmiş ancak kesintiye uğramamıştır. Mevlevî sema âyinleri bu bağlamda eski gelenekten neredeyse tamamen uzaklaşmış ortodoks bir yapıya ulaşmışken, aynı şeyi Alevî-Bektaşîlikteki semah âyinleri için söylemek zordur. İslam ile birlikte Allah’ın ceza verici ve gazap edici tarafındansa, Türkler daha çok seven ve kabul eden tarafını düşünerek, dini âyinlerini düzenlemeye devam etmişlerdir. İslam sonrası ortaya çıkan bu tavrın ilk izlerine, daha önce de temas ettiğimiz üzere Kırgızistan’daki Saymalıtaş kaya resimlerinden ulaşmak mümkündür. Çünkü Türklerin, yaratan ile var olan kuvvetli bağları, O’na bir şekilde ulaşma arzuları, eski dönemde ...

  Kaynak Prof. Dr. Fuzuli Bayat Eski Türklerin mitolojik inanç sisteminde önemli bir yer tutan dağ, orman, dere ve ağaç, mitolojik yer ana kompleksine girmekle birlikte zamanla iye kategorisi bağlamında değer kazanmıştır. Doğada her bir nesnenin iyesinin bulunması ve onların her birinin farklı özelliklerinin olması dağ kültünde de görülür. Nitekim dağların ve obaların yalnız kendi iyelerinin değil, aynı zamanda diğer ruhların da barındığı yerler olduğu etnografik verilerle tasdik edilmektedir. Bu nedenledir ki dağ, taş kültü Türk mitolojisinde ritüellerinin yapıldığı ıdık (Kansız kurban, Kutsal, Tanrı için salıverilmiş-gönderilmiş) mekanlar olarak bilinirler. Türk halklarının hemen hemen hepsinde görülen dağ kültü mitolojide taş ve oba kültüyle sentez halinde bir durum sergilemektedir. Dağ ve onunla eşleştirilen dağ iyesi yalnız bir doğa kültünün terkip kısmı olmakla kalmaz, aynı zamanda türeyiş mitinin de özelliklerini yansıtır. Nitekim boyların, soyların ve kabilelerin bire...