HUN (HIUNG-NU, KUN, KHUN) TÜRKLERİ
Türk tarihi, dünya tarih sayfalarında önemli bir sayfaya
sahiptir. Türkler, yeryüzünde ilk en eski toplu yerleşimler
kurmuş ve ilk şehir kültürünü ortaya çıkarmış, bir
millettir. Kainatta insanlık tarihini araştırırken öncelikle
Türklerin, Türk topluluklarının tarih sayfalarında bıraktığı
izleri ön sayfalara koymak kesinlikle şarttır. Çünkü dünya
tarihi mutlaka Türklerden başlar.
Türk toplum
yapısının temelini aile (oguş) oluşturmakla birlikte ailelerden
aileler birliği (uruk) meydana gelir. Aileler veya uruklar bir araya
gelerek boylar (bod) oluşurdu. Boyların ittifakıyla da (bodun)
boylar birliği, bodundan devlet teşkilatı (İl) meydana
getirilirdi.
İşte bu
sosyal yapı neticesinde Türkler yaşadıkları coğrafyada sistemli
bir şekilde toplumsal faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Erken
devirlerden itibaren Hun Türklerİ, içtimai toplum düzenini tesis
ederek devleti meydana getiren teşkilatlanmayı sağlamışlar,
Tarım Vadileri (Taklamakan çölü ve Lopnur bölgesi), Koyünlun
(Çinçede Kun-Lün Shan), Tanrı Dağları (Çincede Ti-an Shan,
Altay ve Altındağları gibi dağlar ve Turfan çukurluğu da bunun
içinde), Orhun ve Yenisey vadilerinde büyük bir bölgeyi kontrol
altında tutup hayvancılık ve çiftçilik yaparak yaşıyorlardı.
"Tengri, kut, il, törü, yabgu, ordu, sü (ordu), börü
(kurt), temir, kural (silâh),
kıngrak (kılıç), kapagçı (kapı muhafızı), bitigçi (yazıcı)
“ gibi Türkçe
kelimeleri kullandıklarını Çin kaynaklarından tespit ettiğimiz
Asya Hunları Türk devletçiliğinin kurucularıdır. İlk Çin
tarihçisi Ssu-ma Çien'e göre daha "M.Ö.
3. yüzyılın ikinci yarısında Hunlar birleşmiş ve kudretli bir
millet olarak gözükmeye
başlamışlardır." (Grousset 1980: 38). Motun'dan (Mete Han) önce oluşmaya başlayan birlik Motun zamanında kesin şekilde
tamamlanmıştır. Ölümünden
iki yıl önce, M.Ö. 176'da Çin imparatoruna gönderdiği bir
mektupta Motun şöyle
demektedir: "Göğün
yardımı ile yetenekli askerlerimiz ve güçlü atlarımız
sayesinde Yüeh-chih'ları ağır (bir) hezimete uğratarak
hepsini ya öldürdük, ya da tâbi kıldık
ve böylece bu meseleyi hallettik. Lou-lan, Wu-sun, Hu-chieh ve
yakınlarındaki yirmi altı ülkenin hepsi artık Hsiung-nu
oldu. Yay çeken halkların hepsi tek (bir) aile içinde
toplanmış, (böylece) kuzey bölgelerinde huzur sağlanmıştır."
(Onat vd. 2004: 14). |
Kaynaklar:




Yorumlar
Yorum Gönder